Persoonlijkheid
Pagina afdrukkenTell a friend

Inleiding
Samenstelling persoonlijkheid
Enneagram
Big Five
Myers-Briggs
Zichzelf kennen
Meer informatie

Persoonlijkheid is een lastig te omschrijven begrip, waar veel verschillende definities voor worden gebruikt. Persoonlijkheid kan worden opgevat als de karakteristieke manier waarop iemand denkt, voelt, handelt, omgaat met zichzelf en de wereld tegemoet treedt. In de meeste definities wordt persoonlijkheid dan ook aangegeven als ‘datgene wat elk mens uniek maakt’.

De persoonlijkheid kan vergeleken worden met een volgehangen kapstok. De basis, de kapstok zelf, bestaat uit iemands karakter en temperament. Het karakter omvat alle aangeboren eigenschappen. Deze zijn bijna niet veranderen. Het temperament bepaalt hoe actief iemand is en hoe intens hij reageert op de dingen om hem heen. Ook het temperament kan iemand niet veranderen.

Alle dingen die aan de kapstok hangen, zijn de eigenschappen en gewoontes die iemand tijdens zijn leven heeft ontwikkeld. Ze zijn ontstaan door interacties met de omgeving. Deze eigenschappen en gewoonten zijn af te leren en te doorbreken, maar dat is uitermate lastig en tijdrovend.

Al met al is zo’n volgehangen kapstok, oftewel persoonlijkheid, dus bijna niet veranderen. Maar dat hoeft ook niet, want alle persoonlijkheden zijn evenveel waard. De maatschappij kan alleen functioneren wanneer deze bestaat uit mensen met verschillende persoonlijkheden.

Het Enneagram is een persoonlijkheidsmodel waarin negen persoonlijkheden worden onderscheiden en hun onderlinge relaties worden aangegeven. Elk type is gelijkwaardig; er is geen type dat beter of slechter is dan een ander type. In de tekst over het Enneagram is meer hierover te lezen.

Dit veelgebruikte model beschrijft vijf persoonlijkheidskenmerken. Deze factoren zijn in het Engels benoemd als Extraversion, Agreeableness, Conscientiousness, Emotional Stability, en Openness to Experience en Intelligence. Er zijn verschillende Nederlandse vertalingen van deze termen. De meest gebruikte zijn extraversie, meegaandheid, zorgvuldigheid, emotionele stabiliteit en openheid voor nieuwe ervaringen en ideeën.

Met het Big Five-persoonlijkheidsmodel wordt onderzocht in welke mate iemand deze vijf kenmerken bezit. Bij extraversie bijvoorbeeld kan iemand ingedeeld worden in drie groepen: extravert, introvert of er tussen in. Overigens is geen van deze groepen beter dan de andere. De test wordt meestal gebruikt om te beoordelen of iemand geschikt is voor een bepaalde functie. Iedere functie vraagt immers andere kwaliteiten.

Bekijk deze Persoonlijkheidstest om meteen aan de slag te gaan met het Big Five-persoonlijkheidsmodel.

In het persoonlijkheidsmodel van Myers-Briggs wordt de persoonlijkheid vastgesteld aan de hand van vier gedragsvoorkeuren. Het model is vooral bedoeld om relaties tussen mensen te onderzoeken. Om te beoordelen welk type iemand is, gaat hij op vier gebieden na hoe hij bij voorkeur handelt. In onderstaande tabel staan deze vier gebieden met de keuzemogelijkheden.

Waar richt u zich op, waar krijgt u energie van?

de buitenwereld (E) uw innerlijk leven (I)
Hoe neemt u informatie waar? feitelijk (S) intuïtief (N)
Hoe neemt u beslissingen? met verstand (T) op gevoel (F)
Wat vindt u belangrijk in uw leven? zekerheid (J) flexibiliteit (P zekerheid (J) flexibiliteit (P)


Iemand die bijvoorbeeld introvert is, vooral feitelijke informatie waarneemt, beslissingen neemt op gevoel en graag zekerheid wil in zijn leven, is een ISTJ-persoonlijkheid. Er kunnen op deze manier zestien persoonlijkheden gevormd worden.

Wie zijn eigen persoonlijkheid kent, kan zichzelf meestal gemakkelijker accepteren. Introverte personen voelen zich bijvoorbeeld vaak ondergeschikt aan extraverte personen. Ze veroordelen zichzelf omdat ze gesloten en niet-spontaan zijn en dwingen zichzelf om dit toch te zijn. Maar daarmee ontkennen ze hun eigen persoonlijkheid.

Als deze mensen leren dat introvert zijn een deel is van hun persoonlijkheid, dat ze dit nauwelijks kunnen veranderen en dat het geen slechte eigenschap is, kunnen ze het accepteren. Ze leren de positieve kanten ervan kennen en kunnen deze optimaal benutten.

Het levert ook veel voordelen op wanneer mensen die veel met elkaar te maken hebben, zoals familieleden of collega’s, elkaars persoonlijkheid kennen. Men begrijpt elkaars reacties beter. Verder ontstaan er minder miscommunicaties en conflicten en krijgt de relatie of samenwerking meer diepgang.


Informatie over de Big Five (persoonlijkheidsdimensies)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Big_Five_(persoonlijkheidsdimensies)

(Engelstalige) informatie over het model van Myers-Briggs
www.personalitypage.com/html/high-level.html


Bron: Medicinfo Copyright: MedicinfoDatum: 13/08/2013Disclaimer
geavanceerd zoeken

Zoeken

















Ik wil zoeken naar: