Overige goedaardige huidafwijkingen
Pagina afdrukkenTell a friend

Inleiding
Oorzaken
Verschijnselen
Diagnose
Behandeling
Complicaties
Prognose
Meer informatie

Goedaardige huidafwijkingen zijn abnormale gezwellen die, in tegenstelling tot kwaadaardige huidafwijkingen, de omliggende lichaamsweefsels niet binnendringen of vernietigen en niet uitzaaien naar andere lichaamsdelen. Goedaardige huidafwijkingen gaan uit van de verschillende huidlagen of de huidaanhangsels, zoals haren, talg- en zweetklieren. Goedaardige huidafwijkingen kunnen op het gehele lichaam optreden, zijn begrensd, ontwikkelen zich vaak traag en zijn meestal onschuldig. Vaak stopt de groei vanzelf en wordt de afwijking kleiner of verdwijnt zelfs geheel.

Overige goedaardige huidafwijkingen zijn onder andere het kerato-acanthoom, acrochordon en dermatofibroom. Goedaardige afwijkingen van de huidaanhangsels omvatten kanker van haarfollikels, zoals keratosis follicularis, tricho-epithelioom en pilomatrixoom; kanker van talgklieren, zoals talgklieradenoom; kanker van apocriene zweetklieren, zoals hidrocystoma en syringocystadenoma papilliferum en kanker van eccriene zweetklieren, zoals eccrien poroom en spiradenoom. Naast deze goedaardige afwijkingen komen bepaalde typen kanker van onduidelijke afkomst voor, zoals een syringoom en dermaal cylindroom.

De oorzaak van goedaardige huidafwijkingen is vaak onduidelijk. Mogelijk zorgen bepaalde afwijkingen in het erfelijk materiaal ervoor dat de gevoeligheid voor deze huidafwijkingen wordt verhoogd. Bepaalde soorten huidafwijkingen komen ook vaker voor in één familie. Hiernaast lijken sommige goedaardige huidafwijkingen verband te houden met factoren als blootstelling aan zonlicht en contact met teer en aardolie. Tevens lijkt de ontwikkeling van sommige huidafwijkingen te worden bevorderd door frequente prikkeling van de huid, verwondingen, een verstoord hormonaal evenwicht, insectenbeten en bepaalde virusinfecties.

De verschijnselen van goedaardige huidafwijkingen zijn gevarieerd, talrijk en in veel gevallen gemakkelijk te diagnosticeren.

Kerato-acanthoom, ook bekend als molluscum sebaceum, is een relatief veelvoorkomende huidafwijking die vaker voorkomt bij mannen van middelbare leeftijd met een witte huid. De afwijking begint meestal als een stevig, rond, vleeskleurig of rood bultje. In tegenstelling tot andere goedaardige huidafwijkingen kent dit bultje een indrukwekkende groeifase en ontwikkelt zich binnen enkele weken tot een ronde bult met glad, glimmend oppervlak van een tot twee centimeter. Het midden van deze bult kan keratine, een hard eiwit, bevatten dat als een hoorn uitsteekt of kan bedekt zijn door een korst die een met keratine gevulde krater verbergt. Een kerato-acanthoom wordt meestal aangetroffen op aan de zon blootgestelde huid, zoals het gezicht, de nek, handruggen en polsen. De huidafwijking verdwijnt spontaan, maar laat meestal een lelijk litteken achter.

Acrochordon, ook bekend als fibroma molle of skintag, is een andere veelvoorkomende huidafwijking die vaker voorkomt bij vrouwen, in het bijzonder tijdens of na de menopauze. Het is een rond, zacht, niet-elastische bultje met een diameter van ongeveer twee millimeter dat meestal vastzit aan een steel. Meestal komen deze huidafwijkingen voor aan de zijkanten van de nek en kunnen zich uitbreiden naar het gezicht of omlaag naar de rug en borst. Ze komen tevens voor in het oksel- of liesgebied. De kleur van de huid kan onveranderd zijn of iets donkerder worden.

Dermatofibroom, ook bekend als cutaan goedaardig fibreus histiocytoom, is een van de meest voorkomende huidafwijkingen en komt meestal voor bij vrouwen van begin twintig. Deze afwijking bestaat uit een stevig en beweeglijk bultje met een diameter van ongeveer één centimeter, dat aanvoelt als een bevroren erwt of kleine kiezel. De kleur van de overliggende huid is meestal geelbruin of donkerder. De extremiteiten worden het vaakst getroffen, in het bijzonder de onderbenen. Dermatofibromen geven meestal helemaal geen klachten, hoewel spraken kan zijn van jeuk en pijn. Wanneer de bult wordt samengedrukt, ontstaat meestal een kuilachtige deuk in de overliggende huid die kenmerkend is voor een dermatofibroom.

Keratosis follicularis is een goedaardige afwijking van de haarfollikels die meestal optreedt op het hoofd en de nek. De afwijking bestaat uit een schilferige, vleeskleurige bult die meestal jeukt, ontstoken kan raken en tot aanzienlijke omvang kan groeien.

Tricho-epithelioom, ook bekend als tumor van Brooke, is een zelden voorkomende afwijking van de haarfollikels die meestal voorkomt bij jonge mensen. Deze afwijking ziet er meestal uit als een enkelvoudige, huidkleurige bult op het gezicht met een diameter van ongeveer twee tot acht centimeter. Meestal zit de bult op de neus, wangen, hoofdhuid of het voorhoofd, ziet er glimmend uit en kan in kleur variëren van geel tot bruin. Tricho-epitheliomen kunnen bij het ouder worden geleidelijk in aantal toenemen.

Pilomatrixoom, ook bekend als goedaardig epithelioma calcificans of malherbe-epithelioom, is de meest voorkomende afwijking van de haarfollikels en wordt gekenmerkt door verharding of verkalking. Deze afwijking komt meestal voor bij kinderen en bestaat uit een enkele, stevige, steenachtige, harde bult in het gebied van hoofd, nek en armen. Deze bult kan drie tot dertig millimeter in doorsnee zijn en de huid eroverheen is meestal normaal van kleur. Soms ontstaan kwaadaardige veranderingen in deze afwijking.

Talgklieradenoom is een zeldzame goedaardige afwijking van de talgklieren en komt vaker voor op middelbare leeftijd en bij ouderen. De afwijking bestaat uit een ronde, verheven bultje en heeft meestal een diameter van minder dan tien millimeter. Deze afwijking heeft meestal een wasachtige gele kleur en zit vaak in het gezicht, op de hoofdhuid en in de nek. Soms zijn er wratachtige verhevenheden op het oppervlak.

Apocrien hidrocystoom, ook bekend als apocrien cystadenoom, is een zelden voorkomende afwijking van de apocriene zweetklieren die er zakachtig (cysteus) uitziet. De cyste is een enkelvoudige, goed omlijnde, bolle, doorschijnende bult, die vaak in het gebied rondom de ogen, voornamelijk in de binnenste hoek van de ogen, zit. De cyste ziet er vaak gespannen, glad en glanzend uit en de kleur varieert van grijsachtig tot blauw of zwart. De afwijking komt voor op volwassen leeftijd, zowel bij mannen als vrouwen, groeit langzaam en kan een diameter van tien millimeter of meer bereiken.

Syringocystadenoma papilliferum is een andere afwijking van de apocriene zweetklieren, die meestal voorkomt op het gezicht of de hoofdhuid van jong volwassenen. De afwijking breidt zich flink uit en wordt gekenmerkt door meerdere doorschijnende en gekleurde bultjes.

Eccrien poroom is een goedaardige afwijking van de eccriene zweetklieren en is een van de gemakkelijkst herkenbare afwijkingen van de huidaanhangsels. Het is een naar buiten groeiende gezwel, roze tot rood van kleur, die een diameter van ongeveer één tot twee centimeter heeft. De afwijking komt meestal voor op de voetzolen en handpalmen. Soms treden kwaadaardige veranderingen in deze afwijkingen op.

Syringoom, ook bekend als hidradénomes éruptifs, is een zelden voorkomende afwijking die meestal tijdens de pubertijd verschijnt en vaker bij vrouwen voorkomt. De afwijking bestaat uit één of meerdere, kleine, huidkleurige tot geelachtige of lichtpaarse bultjes die in grootte variëren van één tot vijf millimeter en symmetrisch op het lichaam voorkomen. Het oppervlak van het bultje is vlak en de omtrek is enigszins hoekig. De afwijking kan plotseling optreden en komt voornamelijk voor op de borstkas, onderbuik, nek en het gezicht.

Dermaal cylindroom, ook bekend als tulbandtumor of Spiegler-tumor, komt tweemaal zo vaak voor bij vrouwen en begint meestal op jongvolwassen leeftijd. De afwijking bestaat uit meerdere, gladde, stevige bultjes op de hoofdhuid en soms in het gezicht en de nek. De bultjes zijn roze tot rood van kleur en ze lijken vaak aan een steel vast te zitten. In zeldzame gevallen worden de bultjes pijnlijk en vertonen ze kwaadaardige veranderingen.

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht. Daarnaast kunnen aanvullende onderzoeken worden uitgevoerd, zoals bloedonderzoek, pathologische onderzoek, beeldvormend onderzoek en een huidbiopsie. Deze onderzoeken kunnen de diagnose bevestigen en de aanwezigheid van andere huidziekten en eventuele kwaadaardige veranderingen uitsluiten.

De behandeling van goedaardige huidafwijkingen bestaat meestal uit een excisie. Meestal vindt deze operatie hoofdzakelijk plaats om cosmetische redenen. Wanneer een groot gedeelte van de huid is aangedaan of verdenking is op kwaadaardige veranderingen, wordt een operatie uitgevoerd die uitgebreider is dan een excisie. Tevens worden dan zorgvuldige routinematige controles gedaan. Andere mogelijke behandelingen van goedaardige huidafwijkingen zijn een curettage, elektrocoagulatie, bevriezing en laserbehandeling. Bestraling en aanbrengen van zalven met 5-fluorouracil kunnen tevens de verschijnselen verlichten en de kans op een litteken verkleinen.

Een ernstige, maar niet vaak voorkomende, complicatie van goedaardige huidafwijkingen is een kwaadaardige verandering. Tevens kunnen goedaardige huidafwijkingen leiden tot cosmetische problemen en plaatselijk terugkeren na een operatie.

Goedaardige huidafwijkingen groeien meestal zeer langzaam en zaaien niet uit naar andere lichaamsweefsels. De prognose is zeer gunstig en meestal is operatieve verwijdering voldoende om de aandoening te genezen. Wanneer er kwaadaardige veranderingen optreden wordt de prognose twijfelachtig.

Meer informatie over geneesmiddelen kunt u vinden in de Geneesmiddelenatlas.

Informatie over het kerato-acanthoom
www.huidarts.info
www.huidinfo.nl
www.huidarts.com
www.huidziekten.nl
nl.wikipedia.org/wiki/Keratoacanthoom

Informatie over het acrochordon
www.huidarts.com
www.huidconsult.nl

Informatie over het dermatofibroom
www.huidinfo.nl
nl.wikipedia.org/wiki/Dermatofibroom
www.merckmanual.nl

Informatie over keratosis follicularis
www.huidziekten.nl
www.huidinfo.nl
www.huidarts.com
www.huidconsult.nl
nl.wikipedia.org/wiki/Keratosis_follicularis

Informatie over het eccrien spiradenoom
www.huidziekten.nl

(Engels) Lucile Packard Children’s Hospital (2005), Pilomatrixoma (USA)
www.lpch.org

(Engels) Medline Plus (2004), Cutaneous skin tags (USA)
www.nlm.nih.gov

(Engels) Medline Plus (2004), Keratoacanthoma (USA)
www.nlm.nih.gov

(Engels) Medline Plus (2004), Sebaceous adenoma (USA)
www.nlm.nih.gov

(Engels) National Library of Medicine (2003), Benign (USA)
www.nlm.nih.gov

Luba, M.C., Bangs, S.A., Mohler, A.M. and Stulberg, D.L. (2003), “Common benign skin tumors”, Am Fam Physician, vol. 67, no. 4, February, pp. 729-738. (Engels)

Cerroni, L. and Kerl, H. (2003), Keratoacanthoma, in: Freedberg, I.M., Eisen, A.Z., Wolff, K., Austen, K.F., Goldsmith, L.A. and Katz, S.I. (eds), Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, vol.1, The McGraw-Hill Companies, Inc., New York. (Engels)

Diane, P., Bandel, C., Ehrig, T. and Cockerell, C.J. (2003), Benign Epidermal Tumors and Proliferations, in: Bolognia, J.L., Jorizzo, J.L., Rapini, R.P., Horn, T.D., Mascaro, J.M., Saurat, J., Mancini, A.J., Salasche, S.J. and Stingl, G. (eds), Dermatology, vol. 2, Elsevier Limited, Philadelphia. (Engels)

Dorland’s Illustrated Medical Dictionary (2000), 29th ed, W.B. Saunders Company, Philadelphia. (Engels)

Kaddu, S. and Kerl, H. (2003), Appendage Tumors of the Skin, in: Freedberg, I.M., Eisen, A.Z., Wolff, K., Austen, K.F., Goldsmith, L.A. and Katz, S.I. (eds), Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, vol.1, The McGraw-Hill Companies, Inc., New York. (Engels)

Mackie, R.M. (1998), Epidermal Skin Tumours, in: Champion, R.H., Burton, J.L., Burns, D.A. and Breathnach, S.N. (eds), Rook/Wilkinson/Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, vol. 2, Blackwell Science, Oxford. (Engels)

Mackie, R.M. (1998), Tumours of the Skin Appendages, in: Champion, R.H., Burton, J.L., Burns, D.A. and Breathnach, S.N. (eds), Rook/Wilkinson/Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, vol. 2, Blackwell Science, Oxford. (Engels)

Mackie, R.M. and Quinn, A.G. (2004), Non-melanoma skin cancer and other epidermal skin tumours, in: Burns, T., Breathnach, S., Cox, N. and Griffiths, C. (eds), Rook’s Textbook Of Dermatology, 7th ed, vol. 2, Blackwell Science, Oxford. (Engels)

Marks, R. (2003), Roxburgh’s Common Skin Diseases, 17th ed, Arnold, London. (Engels)

Shea, C.R. and Prieto, V.G. (2003), Fibrous Lesions of Dermis and Soft Tissue, in: Freedberg, I.M., Eisen, A.Z., Wolff, K., Austen, K.F., Goldsmith, L.A. and Katz, S.I. (eds), Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, vol.1, The McGraw-Hill Companies, Inc., New York. (Engels)


Bron: LSHTM Copyright: MedicinfoDatum: 02/12/2008Disclaimer
geavanceerd zoeken

Zoeken

















Ik wil zoeken naar: