Wat is een conflict?
Soorten conflicten
Omgaan met conflicten
Wanneer pas ik welke stijl van conflicthantering toe?
Beter omgaan met conflicten
Meer informatie
Er is sprake van een conflict als iemand iets doet of laat, waar een ander last van heeft en daar vervolgens op een bepaalde manier op reageert. Als u de oorzaak van een conflict begrijpt en uw eigen aandeel hierin inziet, kunt u het gemakkelijker oplossen. Uw reactie op de ander bepaalt dus hoe het proces van het conflict verder verloopt.
Conflicten worden vaak gezien als iets negatiefs, omdat ze met ruzies geassocieerd worden. Er is ook een reële kans dat conflicten ruzies worden. Maar als er op de goede manier mee wordt omgegaan, kunnen conflicten juist voor verdieping en kwaliteit in de samenwerking zorgen.
Er zijn grofweg drie typen conflicten:
- Sociaal- emotionele conflict
Bij dit type conflict komt de persoonlijke verhouding in gevaar. Mensen ervaren vaak gevoelens van onbegrip en gebrek aan respect. Daarom is de manier waarop men op elkaar reageert hierbij erg belangrijk.
- Zakelijk conflict
Bij dit type conflict gaat het om een zakelijke context. Er is sprake van verschil van inzicht en onduidelijkheid rondom de uitvoering van werkzaamheden, doelen, middelen en procedures.
- Belangenconflict
Bij dit type conflict gaat het om schaarste van middelen, zoals geld en ruimte, maar ook om zaken als verantwoordelijkheid en bevoegdheid. Er zijn dan meer kapers op de kust die een oog op hetzelfde belang hebben.
Er zijn verschillende manieren om een conflict aan te pakken. Iedereen heeft een eigen voorkeursstijl, die afhankelijk is van de eigen persoonlijke eigenschappen , waarden en normen. Hoe meer stijlen u leert beheersen, des te beter u met verschillende conflictsituaties kunt omgaan.
Een voorbeeld:
Tom werkt als administratief medewerker bij een uitgeverij. Hij is een rustige en gereserveerde man die zijn werk op serieuze wijze doet. Hij is wat terughoudend in gezelschap van zijn collega’s. Zijn collega Wim is juist erg aanwezig, dominant en extravert. Af en toe botst het dan ook tussen de twee. Tijdens een overleg zegt Wim tegen Tom: ‘Nou, Tom, wanneer zeg jij eens wat? Aan jou hebben we ook niets. Tom kan nu op verschillende manieren reageren:
- Vermijden
Tom zegt niets terug, staat op en loopt verontwaardigd weg. Hij gaat het conflict niet aan. De onderlinge spanning blijft bestaan.
- Doordrukken
Tom zegt: ‘Het kan me niet schelen wat jij denkt, Wim. Als ik niets wil zeggen, dan is dat zo!’ Hier blijft Tom bij zijn standpunt en laat duidelijk merken dat hij hier niet van zal afwijken voor de ander of de samenwerking.
- Toegeven
Tom zegt: ‘Je hebt gelijk, Wim. Mijn excuses, ik zal me actiever opstellen.’ Tom geeft hier zijn eigen ruimte weg en past zich aan de wensen van de ander aan.
- Compromis
Tom zegt: ‘Nou, Wim, als jij wat minder ruimte inneemt, zal ik meer mijn bijdrage leveren’. Tom doet Wim een voorstel om tot een oplossing te komen waarbij beiden water bij de wijn doen.
- Samenwerken
Tom zegt: ‘Wim, ik voel me er niet prettig bij als jij mij zo aanspreekt. Zo voel ik me allerminst uitgenodigd om aan de discussie mee te doen. Ik wil zaken even laten bezinken voordat ik mijn mening geef. Kan ik daar vanmiddag op terugkomen?’ Tom komt voor zichzelf op en zoekt vervolgens een balans tussen zijn eigen belangen en die van de ander met het oog op een betere samenwerking.
De manier waarop u communiceert met een ander, bepaalt de effectiviteit waarmee het conflict beheerst wordt. Verschillende situaties kunnen om verschillende stijlen van conflicthantering vragen. Over het algemeen gelden de volgende richtlijnen:
- Vermijden
Bij onbelangrijke zaken, als u niet de macht hebt, u tijd wilt winnen en u uw emoties wilt laten zakken.
- Doordrukken
Bij impopulaire beslissingen, bij cruciale zaken, als u zeker gelijk hebt en in noodgevallen.
- Toegeven
Als u krediet wilt opbouwen, als u ongelijk hebt, om de vrede te bewaren en als uw eigen belang niet zo groot is.
- Compromis
Voor een tijdelijke oplossing, als een redelijke oplossing goed genoeg is, als de belangen niet groot zijn en als alle partijen even machtig zijn.
- Samenwerken
Als u commitment nodig hebt, als elk belang even waardevol is, als een nieuwe oplossing haalbaar is en als vijandschap vermeden moet worden.
- Ga conflicten niet uit de weg
- Toon interesse in het standpunt, de emotie en beleving van de ander door open vragen te stellen
- Luister naar de ander en realiseer u dat het belangrijk is om te begrijpen alvorens begrepen te worden
- Laat uw oordeel los en speel de bal, niet de man
- Verplaats u in de ander voordat u boos wordt
- Besef vooraf wat u met het aangaan van een conflict wilt bereiken
- Trek zaken niet persoonlijk aan
- Denk in termen van de verschillende belangen
- Wees u bewust van uw sterke kanten en valkuilen bij het omgaan met conflicten
- Speel met conflicten, probeer eens nieuw gedrag uit en verras uzelf en uw omgeving
- Ga bij uzelf na, wat het ergste is, dat u kan overkomen als u een conflict aangaat en bespreek met een ander of uw zorg realistisch is
- Zoek samen naar een creatieve oplossing
- Maak afspraken
- Blijf respectvol
Tekst Beïnvloeding van gedrag
Tekst Geven van en opkomen voor uw mening
Tekst Kernkwaliteiten
Tekst Gebruik uw lichaam
Einstein en de kunst van conflictmanagement (SWP, 2010)
J. Lammers, E. Luijcx en A. De Graaf
ISBN 9789088500640
|
| |
|
