Inleiding Energie en calorieën Gezondheid Gezond leven
Wij eten om in leven en gezond te blijven, maar ook om ervan te genieten. Ieder mens heeft zijn persoonlijke eetgewoontes, er zijn waarschijnlijk geen twee mensen die precies hetzelfde eten. De geleerde Jean Brillat-Savarin (1755 – 1826) zei al: ”Zeg me wat u eet en ik zal zeggen wie u bent.” Wat iemand eet, is onder andere afhankelijk van het land en zelfs de regio waar hij woont. Eetgewoontes verschillen bovendien per familie en gezin. Welk merk koffie koopt u bijvoorbeeld? De kans is groot dat u hetzelfde merk als uw moeder gebruikt, en misschien koopt u het zelfs in dezelfde winkelketen. Eten is ook een sociaal gebeuren. We eten met het gezin, collega’s of vrienden, maar doordat steeds meer mensen in een eenpersoonshuishouden wonen en doordat de agenda’s overvol zijn, komt het steeds vaker voor dat er alleen gegeten wordt: andere gezinsleden staan in de file, hebben andere bezigheden of hun sportavond waardoor zij eerder of later eten.
Wij hebben eten nodig om in leven te blijven. Zoals auto's niet zonder brandstof kunnen, hebben mensen ook energie nodig. Zelfs als u stil in bed ligt, heeft uw lichaam brandstof nodig om bijvoorbeeld adem te halen en het hart te laten kloppen. Bij kinderen is groei heel duidelijk, maar ook bij volwassenen vindt continu ‘groei’ plaats, denk bijvoorbeeld aan nagels en haren. De energie die u gebruikt terwijl u ‘niets’ doet, wordt de basaalstofwisseling genoemd. Om te kunnen bewegen heeft het lichaam meer energie nodig dan om stil te zitten. De beweegschaal laat duidelijk zien hoeveel u moet bewegen om bijvoorbeeld een tussendoortje te verbranden.
De eenheid van energie is de calorie. Eén calorie is gelijk aan de hoeveelheid energie die nodig is om één gram water met één graad te laten stijgen. Omdat dit heel weinig is, wordt in de praktijk gewerkt met kilocalorieën: 1000 calorieën staat gelijk aan 1 kilocalorie (kcal). De eenheden calorieën en kilocalorieën worden vaak door elkaar gebruikt, maar vrijwel altijd worden ‘kilocalorieën’ bedoeld. Om het nog ingewikkelder te maken: de officiële waarde is sinds 1978 de kilojoule (kJ), maar deze eenheid is nooit echt ingeburgerd in Nederland. Wilt u kilojoules in kilocalorieën omrekenen, deel het getal in kJ dan door 4,2 (1 kcal komt overeen met 4184 kilojoules).
De energie in ons eten en drinken wordt door verschillende voedingsstoffen geleverd: door vetten, koolhydraten, eiwitten en alcohol. Vet en alcohol leveren per gram ruim twee maal zoveel energie als koolhydraten of eiwitten.
Als ons eten meer energie (calorieën) levert dan wij verbruiken, neemt het lichaamsgewicht toe. Met de BMI-meter kunt u bepalen of u een gezond gewicht hebt.
De voedingsstoffen die ons lichaam nodig heeft om goed te functioneren, halen wij uit het eten. Ieder voedingsmiddel bevat verschillende voedingsstoffen in wisselende hoeveelheden, maar geen enkel voedingsmiddel kan ons alle voedingsstoffen verschaffen die wij nodig hebben en zeker niet in de goede verhoudingen. Gezonde voeding bestaat uit koolhydraten, vetten, eiwitten, vitamines en mineralen. Bovendien zijn voldoende vezels en vocht nodig om de spijsvertering goed te laten werken. Eet daarom gevarieerd, want als u lekker afwisselt krijgt u alle voedingsstoffen binnen die u nodig hebt.
Gezonde voeding volgens de aanbevolen hoeveelheden en met voldoende afwisseling is een goed uitgangspunt. Het is ook belangrijk om de voeding op de juiste manier klaar te maken, op de pagina gezond koken krijgt u daarvoor veel tips en adviezen.
Goed eten is onmisbaar voor een goede gezondheid en om u fit te voelen. Bovendien hebt u door het gebruik van een gezonde voeding meer weerstand en herstelt u sneller na ziekte. Goed eten alleen is niet voldoende voor een goede gezondheid. Stoppen met roken en geregeld lichaamsbeweging nemen horen daar ook bij. Gezonde leefgewoontes verkleinen de kans op ziekten zoals hart- en vaatziekten en diabetes.
|
| |
|